Één van de voorlopige inzichten die het onderzoek heeft opgeleverd is dat de gunningscriteria en de beoordelingssystematiek een typerende eigenschap is van de evaluerende variabele “Conformiteit”. Om te komen tot de meest passende leiden de toegepaste gunningscriteria en de beoordelingssystematiek niet altijd tot de juiste selectie. Advocaten benutten lang niet alle mogelijkheden van de wet om ondeugdelijke gunningsmethoden aan de kaak te stellen. Rechters zouden meer vragen moeten stellen over de inhoud van de aanbesteding, zoals hoe de methodiek werkt en welk effect deze heeft op de uitkomst. In plaats daarvan gaat het in rechtszaken over gunningsmethoden meestal alleen over de vraag of de methode transparant en niet discriminerend is. Expliciete bepalingen over gunningsmethodieken in de wet zijn er immers weinig tot niet. Onderstaand artikel omtrent gunningscriteria komt overeen met deze inzichten.

 

Zie ook platform Maincontract Developement. Klik hier om uw mening omtrent het artikel te geven of discussie te bekijken

 

Advocaten benutten lang niet alle mogelijkheden van de wet om ondeugdelijke gunningsmethoden aan de kaak te stellen. Rechters zouden meer vragen moeten stellen over de inhoud van de aanbesteding, zoals hoe de methodiek werkt en welk effect deze heeft op de uitkomst. In plaats daarvan gaat het in rechtszaken over gunningsmethoden meestal alleen over de vraag of de methode transparant en niet discriminerend is. Expliciete bepalingen over gunningsmethodieken in de wet zijn er immers weinig tot niet.

Ook in inkoopleerboeken staat zeer weinig over gunningsmethoden. Terwijl die formule daadwerkelijk bepaalt welke inschrijver de opdracht wint. Weinig regels, weinig kennis en weinig creativiteit zijn hier de oorzaak van, stellen Jan Telgen, hoogleraar inkoopmanagement en Elisabetta Manunza, hoogleraar aanbestedingsrecht tegen AanbestedingsCafe.nl. “Er gaat in de praktijk veel mis met de gunningsmethoden, waardoor de prijs vaak veel zwaarder weegt dan de bedoeling van de aanbesteder is”.

Assetmanagement en Maintenance 0.7
Het koppelen van beleid aan onderhoudsactiviteit. (Klik om te vergroten)

“In de Aanbestedingswet staat slechts dat je de weging bekend moet maken voor zover dit mogelijk is”, vertelt Manunza. “Er is echter niets geregeld over de eisen die aan de methodiek gesteld moeten worden. Als je een methode hanteert waardoor de beoordeling niet zuiver plaatsvindt, dan geeft de wetgever de indruk dat goed te vinden, zolang het maar wel transparant bekendgemaakt wordt en niet discriminerend is. Jammer, want de wet biedt mogelijkheden om ondeugdelijke gunningsmethodieken aan de kaak te stellen, maar deze worden helaas niet benut door advocaten. De Gids proportionaliteit heeft inmiddels slechts enkele aspecten verduidelijkt, maar of dat effect heeft in de praktijk, is nog niet meetbaar.”

 

Relatief beoordelen niet professioneel

Zowel de wet als de Gids zwijgen over de ‘relatieve beoordelingsmethode’, wat het beste voorbeeld is van een onzuivere beoordelingsmethode. “De naam zegt het al. Het is geen objectieve meting, maar een relatieve meting. Deze methode wordt zeer veel toegepast in Nederland”, stelt Manunza. “Bij de relatieve methode krijgt de beste inschrijving het maximaal haalbare aantal punten, waarna de punten voor de andere inschrijvingen van de beste inschrijving worden afgeleid”, legt Telgen uit. “Een groot probleem van dit scoringsmechanisme is dat de rangorde tussen twee leveranciers af kan hangen van een derde leverancier. Het toevoegen of weglaten van een leverancier kan een effect hebben op de scores van alle leveranciers. Het gebruik van relatieve scores is niet professioneel, omdat de aanbestedende dienst eigenlijk laat zien dat hij niet weet hoe belangrijk hij een verschil in prestatie vindt. In Nederland wordt deze methodiek veel gebruikt en bij sommige aanbestedende diensten zelfs verplicht gesteld, terwijl deze in andere EU landen, zoals Portugal, verboden is.”

 

 

Ruimte voor manupulatie

“Deze methode laat ook ruimte om te manipuleren”, vervolgt Telgen. “Er zijn veel voorbeelden waarbij drie partijen heel dicht bij elkaar liggen en dan gaat de duurste en kwalitatief beste inschrijver niet winnen. Het zou nu wel heel goed uitkomen als er een andere partij bereid is om laag in te schrijven, met een hele lage kwaliteit. Dan zorgt die extra inschrijver ervoor dat de kwalitatief beste opeens wel kan winnen, omdat prijs minder zwaar meetelt.” Manunza: “Je kan het inschrijvers ook niet kwalijk nemen dat ze gebruik maken van deze ruimte. Het is kwalijker dat de overheid dit laat gebeuren.”

Groeimodel 10.2
Vaststellen performancescore. (Klik om te vergroten)

Oorzaak prijsdruk

Naast de relatieve methode, zijn er nog meer methoden die ruimte laten voor onzuivere beoordelingen. “Binnen een andere methode, die bijvoorbeeld veel is gebruikt in de WMO, neemt de inkoper in het bestek op dat er voor 70 procent op kwaliteit en 30 procent op prijs beoordeeld wordt. Om dit extra te borgen, kiest de inkoper ervoor om een kwaliteit van ten minste een 6 op de schaal van 1 tot 10 te eisen. Dan kan de inschrijver daardoor op kwaliteit een verschil halen van 4 punten. 70 procent daarvan telt mee, dat is dus 2,8 punten. Op prijs kun je echter nog steeds tussen de 0 en de 10 punten scoren, maal 30 procent. Dus dat telt voor 3 punten mee. Daardoor klopt de verhouding 70/30 niet meer.

Dit is veel rond 2008 gebeurd bij aanbestedingen Hulp bij het huishouden binnen de WMO en is ook de oorzaak van de prijsdruk. Daarnaast heeft de winnende partij ten minste een 6 op kwaliteit, maar ook niets meer, want .….Lees verder voor het volledige artikel….

 

Klik hier voor het volledige artikel

 

 

Verwante Artikelen 

 

Tags: , , , , , , , , ,